Globalne ocieplenie kojarzy się przede wszystkim z coraz wyższymi temperaturami. Paradoksalnie jednak naukowcy ostrzegają, że zmiany zachodzące w Oceanie Atlantyckim mogą sprawić, że w części Europy zimy staną się chłodniejsze i bardziej nieprzewidywalne. Wszystko za sprawą jednego z najważniejszych systemów prądów morskich na Ziemi – AMOC, czyli Atlantyckiej Południkowej Cyrkulacji Wymiennej.
Oceaniczny „silnik” klimatu
AMOC działa niczym gigantyczny pas transmisyjny. Ciepłe, słone wody z tropików płyną na północ, oddając po drodze ogromne ilości ciepła. Dzięki temu Wielka Brytania i północno-zachodnia Europa mają znacznie łagodniejszy klimat, niż wynikałoby to z ich położenia geograficznego. Następnie schłodzona i gęstsza woda opada na dno oceanu, kierując się z powrotem na południe. To właśnie ten nieustanny obieg pomaga regulować klimat nie tylko Europy, ale także wielu innych regionów świata.
Zmiany zachodzące w Oceanie Atlantyckim
Naukowcy są zgodni, że wraz z postępującym ociepleniem klimatu AMOC stopniowo słabnie. Topniejące lodowce Grenlandii oraz zwiększone opady dostarczają do północnego Atlantyku ogromne ilości słodkiej wody. Jest ona lżejsza od słonej, przez co utrudnia opadanie zimnych mas wodnych – procesu napędzającego całą cyrkulację. Niepokój badaczy budzi również tzw. „zimna plama” na południe od Grenlandii – pisze BBC. To jeden z nielicznych obszarów oceanów, który nie ociepla się tak szybko jak reszta świata. Część ekspertów uważa, że może to być wyraźny sygnał osłabiania się AMOC.
Europa może odczuć skutki na własnej skórze
Nawet jeśli nie dojdzie do całkowitego załamania cyrkulacji, jej osłabienie może znacząco wpłynąć na pogodę. Eksperci przewidują większą liczbę ekstremalnych zjawisk – od fal upałów latem po bardziej mroźne i niestabilne zimy. Zmienić mogą się również szlaki burz oraz rozkład opadów. Skutki nie ograniczą się jednak wyłącznie do Europy. Zmiany w AMOC mogą wpłynąć na monsuny w Afryce Zachodniej, opady nad Amazonią czy dostępność wody i plonów dla setek milionów ludzi na całym świecie.
Przeczytaj też: Trąba powietrzna uderzyła w popularny włoski kurort. Plażowicze w panice uciekali z plaży
Naukowcy apelują o ostrożność
Choć naukowcy różnią się w ocenie skali zagrożenia, są zgodni co do jednego – dalszy wzrost emisji gazów cieplarnianych zwiększa ryzyko destabilizacji jednego z najważniejszych systemów klimatycznych naszej planety. Ograniczenie emisji nie daje gwarancji uniknięcia zmian, ale może zmniejszyć presję na oceaniczny „silnik”, od którego w dużej mierze zależy klimat Ziemi.