Wielka Brytania przygotowuje jedną z największych zmian w polityce migracyjnej od dziesięcioleci. Nowe przepisy mogą wydłużyć drogę do uzyskania prawa stałego pobytu nawet do dziesięciu lat, a w niektórych przypadkach jeszcze bardziej. Dla wielu cudzoziemców, w tym Polaków mieszkających na Wyspach, oznaczałoby to konieczność dłuższego oczekiwania na pełną stabilizację swojego statusu imigracyjnego. Co dokładnie się zmieni?
Stały pobyt w Wielkiej Brytanii – nowe przepisy. Ile lat będą czekać Polacy?
W maju 2025 roku gabinet Keira Starmera opublikował Białą Księgę „Restoring Control over the Immigration System”. Najbardziej kontrowersyjną propozycją jest wydłużenie standardowego okresu wymaganego do uzyskania ILR z pięciu do dziesięciu lat.
Nie byłaby to jednak zmiana polegająca wyłącznie na prostym wydłużeniu wymaganego okresu pobytu. Rząd zaproponował model określany jako „earned settlement”, w którym długość oczekiwania miałaby zależeć od wielu czynników, takich jak wysokość dochodów, historia imigracyjna, znajomość języka angielskiego czy wkład w życie społeczne i gospodarcze kraju.
Najnowszy briefing Biblioteki Izby Gmin, opublikowany 3 czerwca 2026 roku, potwierdza, że propozycja pozostaje aktualna. Podstawowy okres oczekiwania na stały pobyt miałby zostać wydłużony do dziesięciu lat, choć część osób mogłaby kwalifikować się wcześniej.
Przeczytaj także: Wjazd do Wielkiej Brytanii w maju 2026. Ważne informacje dla podróżujących
Kto będzie czekał krócej, a kto dłużej?
Dla osób osiągających najwyższe dochody przewidziano możliwość skrócenia ścieżki do uzyskania stałego pobytu. Według analiz pojawiających się w brytyjskich mediach osoby zarabiające ponad 125 tys. funtów rocznie mogłyby uzyskać ILR już po trzech latach.
Pięcioletni okres miałby zostać utrzymany między innymi dla partnerów obywateli brytyjskich oraz ofiar przemocy domowej.
Znacznie dłużej mogłyby natomiast czekać osoby osiągające niskie dochody lub posiadające skomplikowaną historię imigracyjną. W niektórych przypadkach okres wymagany do uzyskania stałego pobytu mógłby zostać wydłużony nawet do 15 lat. Eksperci zwracają uwagę, że w szczególnych sytuacjach całkowity czas oczekiwania mógłby być jeszcze dłuższy.
Ważna informacja dla obywateli Unii Europejskiej
Nowe przepisy nie mają obejmować osób posiadających prawa pobytowe w ramach EU Settlement Scheme. Zgodnie z umową zawartą po Brexicie obywatele UE objęci tym systemem zachowują prawo do uzyskania statusu stałego pobytu po pięciu latach – wynika z informacji opublikowanej na stronie internetowej UK Parliament.
Czy zmiany obejmą osoby, które już mieszkają w Wielkiej Brytanii?
To pytanie od wielu miesięcy budzi największe obawy wśród migrantów. W marcu 2026 roku minister spraw wewnętrznych Yvette Cooper potwierdziła, że nowy system ma objąć również osoby już mieszkające w Wielkiej Brytanii, które nie uzyskały jeszcze ILR.
Rząd nie wyklucza jednak wprowadzenia przepisów przejściowych dla osób, które są już blisko spełnienia obecnego pięcioletniego wymogu. Szczegóły nie zostały jeszcze przedstawione.
Przeczytaj także: Szokujące listy z brytyjskiego urzędu. Nawet 5-letnie dzieci mają opuścić Wielką Brytanię
Kiedy nowe przepisy mogą wejść w życie?
Na razie proponowane zmiany pozostają na etapie prac legislacyjnych. Konsultacje publiczne zakończyły się w lutym 2026 roku, a Home Office analizuje zgłoszone uwagi.
Oznacza to, że obecnie nadal obowiązuje dotychczasowa zasada pięciu lat. Według brytyjskich mediów nowe przepisy mogą zostać przyjęte jesienią 2026 roku, choć dokładny termin nie został jeszcze oficjalnie potwierdzony.
Przeczytaj także: Wielka Brytania zaczęła odbierać status pobytowy obywatelom UE. Kto powinien się martwić?
Największa reforma od prawie pół wieku
Home Office określa planowane zmiany jako największą reformę systemu legalnej migracji od niemal 50 lat. Według szacunków w latach 2026–2030 nawet 1,6 mln osób może uzyskać prawo do ubiegania się o stały pobyt.
Proponowane zmiany wywołują jednak duże kontrowersje. Krytykują je organizacje społeczne, część środowisk religijnych oraz eksperci zajmujący się polityką migracyjną.
Dla Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii, którzy nie są objęci programem EU Settlement Scheme, jedno jest pewne – planowana reforma może znacząco wydłużyć drogę do uzyskania prawa stałego pobytu.