Śmierć 18-letniego Henry’ego Nowaka wstrząsnęła Wielką Brytanią. W poniedziałek sąd skazał zabójcę polsko-brytyjskiego studenta na dożywocie, ale wraz z ogłoszeniem wyroku pojawiły się nowe pytania. Brytyjczycy próbują zrozumieć, czym był przedmiot, którym zadano śmiertelne ciosy. W mediach, internecie i wśród polityków coraz częściej pojawia się jedno słowo: kirpan. Dla wielu osób to nazwa, którą usłyszeli po raz pierwszy dopiero po tragedii w Southampton.
Śmierć Henry’ego Nowaka. Czym jest kirpan i jakie przepisy obowiązują w Wielkiej Brytanii
Jak przypomina „The Guardian”, podczas procesu prokuratura ujawniła, że 23-letni Vickrum Digwa miał przy sobie dwa ostrza. Jedno było niewielkie i znajdowało się pod ubraniem. Drugie było znacznie większe. To właśnie nim, według ustaleń sądu, śmiertelnie ranił Henry’ego Nowaka.
Sprawa wywołała ogromne poruszenie. Wielu Brytyjczyków zaczęło zadawać sobie pytanie, czym właściwie jest kirpan i dlaczego odgrywa tak ważną rolę dla wyznawców sikhizmu.
Brytyjskie prawo przewiduje wyjątek dla przedmiotów noszonych ze względów religijnych. Oznacza to, że praktykujący Sikhowie mogą legalnie nosić kirpany jako symbol swojej wiary. Jednak – jak podkreśla „The Guardian” – podobnie jak w przypadku każdego innego ostrza, użycie go do ataku sprawia, że staje się ono bronią w rozumieniu prawa.
Kirpan to ceremonialny sztylet lub niewielki miecz, który dla praktykujących Sikhów stanowi jeden z pięciu najważniejszych symboli wiary. Obok niego ważną rolę odgrywają również nieobcinane włosy, stalowa bransoleta, drewniany grzebień i specjalne bawełniane spodenki.
Sama nazwa „kirpan” wywodzi się z dwóch słów oznaczających „łaskę” i „obronę”. Przedstawiciele społeczności Sikhów podkreślają, że symbolizuje on obowiązek przeciwstawiania się niesprawiedliwości oraz ochrony słabszych. Najczęściej są to niewielkie ostrza noszone pod ubraniem.
Nie wszyscy zgadzają się z oceną prokuratury
Choć podczas procesu prokuratura określała oba ostrza noszone przez Vickruma Digwę mianem kirpanów, przedstawiciele brytyjskiej społeczności Sikhów zwracają uwagę na istotną różnicę.
Jak ustalono w trakcie procesu, 23-latek miał przy sobie dwa ostrza. Jednym z nich był niewielki kirpan noszony pod ubraniem, spełniający wymogi religijne. Oprócz niego posiadał jednak również drugi, znacznie większy sztylet o ostrzu długości około 21 centymetrów. To właśnie nim zadał śmiertelne ciosy Henry’emu Nowakowi.
Przedstawiciele organizacji sikhijskich, podkreślają, że broń użyta podczas ataku nie odpowiada typowemu kirpanowi noszonemu przez praktykujących wyznawców tej religii.
Organizacje sikhijskie jednogłośnie potępiły zabójstwo. Jak informuje „The Guardian” w wydanym oświadczeniu podkreśliły, że tragedia w Southampton była „czynem jednego człowieka”, a nie odzwierciedleniem wartości wyznawanych przez miliony Sikhów na całym świecie.
Protesty, starcia z policją i oskarżenia o „odwrócony rasizm”
Sprawa Henry’ego Nowaka wywołała w Wielkiej Brytanii burzliwą debatę, która daleko wykracza poza samą zbrodnię. Po ogłoszeniu wyroku i ujawnieniu nagrań z kamer nasobnych policjantów przez kraj przetoczyła się fala protestów. W Southampton doszło do starć demonstrantów z policją, a politycy zaczęli zadawać pytania o sposób działania funkcjonariuszy. Więcej na ten temat przeczytasz w TYM artykule.
Jak informowały BBC i „The Guardian”, nagrania ujawnione po zakończeniu procesu pokazały dramatyczne sceny z ostatnich chwil życia 18-letniego studenta. Policjanci zakuli ciężko rannego Henry’ego Nowaka w kajdanki po tym, jak napastnik przekonał ich, że sam padł ofiarą rasistowskiej napaści. Funkcjonariusze nie zauważyli początkowo, że nastolatek został śmiertelnie ugodzony nożem.
Na nagraniu słychać, jak Henry mówi: „Nie mogę oddychać”. Chwilę później traci przytomność. Mimo podjętej reanimacji nie udało się go uratować.
Ujawnienie nagrań wywołało falę oburzenia. Część komentatorów i polityków zaczęła mówić o zjawisku określanym jako „odwrócony rasizm”. Ich zdaniem policjanci zbyt łatwo uwierzyli twierdzeniom napastnika, który po ataku oskarżył Henry’ego Nowaka – białego, polsko-brytyjskiego studenta – o rasistowską napaść.
Przeczytaj także: Wielka Brytania: Polski student został brutalnie zamordowany. Śledztwo ujawniło przerażające szczegóły
Komisarz policji hrabstwa Hampshire Donna Jones zapowiedziała, że zwróci się do premiera Keira Starmera o ponowne przeanalizowanie przepisów dotyczących wyjątków religijnych związanych z noszeniem ostrzy. Z kolei partia Reform UK Nigela Farage’a wezwała do całkowitego zakazu kirpanów.
Minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood potępiła przemoc podczas protestów i ostrzegła przed próbami wykorzystywania tragedii do szerzenia nienawiści. Ujawniła również, że po nagłośnieniu sprawy jeden z funkcjonariuszy otrzymał groźby i musiał wraz z rodziną opuścić swoje miejsce zamieszkania.