Wyobraź sobie, że wracasz do domu po kilku dniach lub tygodniach nieobecności i odkrywasz, że nieruchomość, którą posiadasz od lat, została sprzedana. Nikt nie wybił okna, nie włamał się do środka i nie zabrał kluczy. Złodzieje ukradli coś znacznie cenniejszego – twoją tożsamość. Eksperci ostrzegają, że oszustwo polegające na podszywaniu się pod właściciela nieruchomości może prowadzić do sprzedaży domu lub zaciągnięcia na niego kredytu bez wiedzy prawdziwego właściciela.
Oszuści mogą sprzedać twój dom bez twojej wiedzy
Mechanizm oszustwa jest stosunkowo prosty. Przestępcy zdobywają dane osobowe właściciela, a następnie udają go podczas transakcji dotyczącej nieruchomości. Mogą próbować sprzedać dom albo zaciągnąć pod niego kredyt hipoteczny. Szczególnie narażone są nieruchomości, na których nie ma kredytu hipotecznego. W przypadku takich domów nie ma banku, który dodatkowo kontrolowałby podejrzane operacje.
Eksperci wskazują, że oszuści często wybierają tak zwanych „nieobecnych właścicieli”. Chodzi między innymi o osoby wynajmujące swoje nieruchomości, ludzi mieszkających za granicą czy seniorów, którzy przeprowadzili się do domu opieki.
Mężczyzna wrócił i zastał pusty dom
Skala zagrożenia może wydawać się niewielka, jednak konsekwencje pojedynczego przypadku są ogromne. Jeden z mieszkańców Luton opowiedział BBC, że po powrocie z pracy w 2021 roku odkrył, że jego dom został sprzedany bez jego wiedzy. Co więcej, nieruchomość została wcześniej opróżniona z wyposażenia. Eksperci podkreślają, że właśnie ta „cichość” oszustwa jest szczególnie niebezpieczna. Nie ma włamania ani widocznych śladów przestępstwa. Właściciel może przez długi czas nie mieć pojęcia, że ktoś próbuje przejąć kontrolę nad jego nieruchomością.
Próby oszustw dotyczą milionów funtów
HM Land Registry poinformował, że w roku finansowym 2024–25 udało się powstrzymać rejestrację oszukańczych wniosków dotyczących nieruchomości o łącznej wartości przekraczającej 59 mln funtów – pisze news.sky.com. Urząd zaznacza, że oszustwa tego typu są stosunkowo rzadkie, ale ich skutki mogą być „dewastujące”.
Jednocześnie organizacja Cifas odnotowała w 2025 roku ponad 242 tys. przypadków kradzieży tożsamości. Eksperci ostrzegają, że rozwój sztucznej inteligencji może dodatkowo ułatwiać przestępcom tworzenie coraz bardziej przekonujących fałszywych dokumentów i podszywanie się pod inne osoby.
Przeczytaj też: Królowie oszustwa. Jak małżeństwo zbudowało nieruchomościowe imperium za pieniądze z zasiłków
Kilka minut może uchronić właściciela
HM Land Registry zaleca właścicielom podjęcie kilku prostych działań. Przede wszystkim nieruchomość powinna być prawidłowo zarejestrowana, a dane kontaktowe i adresowe muszą być aktualne. Warto również skorzystać z bezpłatnej usługi Property Alert. Właściciel otrzymuje wtedy wiadomość e-mail, gdy w rejestrze pojawi się istotna aktywność dotycząca jego nieruchomości, na przykład próba ustanowienia nowego kredytu hipotecznego.
Można także rozważyć dodanie do księgi nieruchomości specjalnego ograniczenia chroniącego przed oszustwami. Eksperci podkreślają, że lepiej zabezpieczyć dom zawczasu, niż dowiedzieć się o problemie dopiero wtedy, gdy ktoś spróbuje sprzedać go pod naszym nazwiskiem.