Czy zwykła rozmowa może dostarczyć wskazówek o tym, jak starzeje się mózg? Naukowcy sprawdzili, czy głos i sposób budowania wypowiedzi odzwierciedlają zmiany związane z wiekiem oraz kondycją poznawczą. W centrum badania znalazł się tak zwany „zegar mowy” – system wykorzystujący analizę nagrania do oszacowania wieku osoby mówiącej. Wyniki wskazują, że różnica między wiekiem rzeczywistym a wiekiem ocenionym na podstawie mowy może wiązać się z wynikami testów poznawczych. To jednak dopiero kierunek badań, a nie metoda pozwalająca samodzielnie rozpoznać chorobę.
Komputer ocenia, ile lat ma nasza mowa
W badaniu przeanalizowano nagrania 2928 osób mówiących po hiszpańsku, pochodzących z krajów Ameryki Łacińskiej. Wśród uczestników były osoby zdrowe, ale też pacjenci z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi, chorobą Alzheimera oraz różnymi postaciami otępienia czołowo-skroniowego. System oparty na uczeniu maszynowym oceniał setki cech wypowiedzi. Uwzględniano między innymi tempo mówienia, długość pauz, wysokość głosu, emocjonalny charakter wypowiedzi, zasób słownictwa oraz precyzję formułowanych zdań. Na tej podstawie komputer wyliczał tak zwany „wiek mowy”, który następnie porównywano z wiekiem rzeczywistym uczestnika.
Głos może pokazać jak starzeje się mózg
Różnicę pomiędzy wiekiem określonym przez system a wiekiem metrykalnym nazwano „luką wieku mowy”. U osób zdrowych była ona zazwyczaj mniejsza, natomiast większe rozbieżności zaobserwowano w grupach z chorobami neurodegeneracyjnymi.
Wyższy „wiek mowy” wiązał się z gorszymi wynikami testów oceniających pamięć, koncentrację i zdolność rozwiązywania problemów. Podobne zależności dostrzeżono także w badaniach obrazowych mózgu. W przypadku osób z chorobą Alzheimera większa luka wieku mowy łączyła się również z wyższym poziomem białka p-Tau217, uznawanego za jeden z biomarkerów tej choroby.
Czy do oceny wystarczy krótkie nagranie?
Autorzy badania zwracają uwagę, że ocena biologicznego starzenia organizmu często wymaga kosztownych badań, takich jak rezonans magnetyczny lub analizy krwi. Analiza mowy mogłaby w przyszłości stać się prostym, tanim i nieinwazyjnym narzędziem pomocniczym, które dałoby się przeprowadzić zdalnie przy użyciu zwykłego urządzenia.
Przeczytaj też: Pięć cichych sygnałów raka jelita. Lekarz ostrzega, by ich nie ignorować
Nie oznacza to jednak, że nagranie kilku zdań pozwala obecnie stwierdzić demencję lub przewidzieć, kto zachoruje w przyszłości. „Zegar mowy” nie jest testem diagnostycznym. Badanie objęło wyłącznie osoby hiszpańskojęzyczne i określone zadania, dlatego potrzebne są kolejne analizy uwzględniające inne języki, kultury i długotrwałą obserwację tych samych osób.