Przejdź do treści

NHS apeluje do osób po 50. roku życia. Prosty test może uratować życie

14/07/2026 10:18 - AKTUALIZACJA 14/07/2026 10:18
badania przesiewowe raka jelita grubego w UK Foto: laboratorium medyczne

Badania przesiewowe raka jelita grubego w UK. Brytyjska Narodowa Służba Zdrowia (NHS) rozpoczęła szeroką akcję zachęcającą osoby po 50. roku życia do wykonywania badań przesiewowych w kierunku raka jelita grubego. Powodem są niepokojące statystyki pokazujące, że wielu mieszkańców Anglii ignoruje przesyłane pocztą zestawy do badań, mimo że mogą one pomóc wykryć nowotwór na bardzo wczesnym etapie.

badania przesiewowe raka jelita grubego w UK Foto: Ból brzucha

Badania przesiewowe raka jelita grubego w UK

Bezpłatne zestawy trafiają do wszystkich osób w wieku od 50 do 74 lat w Anglii, Walii i Szkocji co dwa lata. Badanie można wykonać samodzielnie w domu – wystarczy pobrać niewielką próbkę kału i odesłać ją do analizy. Test pozwala wykryć ślady krwi, które mogą być jednym z pierwszych sygnałów rozwijającego się raka jelita grubego.
Przeczytaj też: Dostała szczepionkę przeciw COVID-19 i grypie. Kilka dni później zmarła

Niepokojące dane dotyczące osób po pięćdziesiątce

Najnowsze dane NHS pokazują, że zainteresowanie badaniami wśród najmłodszej grupy objętej programem pozostaje zbyt niskie. W okresie od kwietnia 2024 do marca 2025 roku udział w badaniach wzięło jedynie 56,2 proc. 54-latków. Dla porównania, w grupie osób w wieku od 70 do 74 lat odsetek ten wyniósł aż 73,5 proc.

Eksperci obawiają się, że wielu ludzi odkłada wykonanie testu na później lub całkowicie o nim zapomina. Tymczasem rak jelita grubego przez długi czas może rozwijać się bez żadnych wyraźnych objawów, a jego wczesne wykrycie znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie.

Kilka minut, które mogą uratować zdrowie

Profesor Peter Johnson, krajowy dyrektor kliniczny NHS ds. nowotworów, podkreśla, że zabiegani ludzie często nie znajdują czasu na wykonanie prostego badania, choć zajmuje ono zaledwie kilka minut. Jak zaznacza, rak jelita grubego może rozwijać się bez bólu i innych charakterystycznych symptomów. Właśnie dlatego regularne badania przesiewowe są tak istotne – pozwalają wykryć chorobę jeszcze zanim pojawią się pierwsze objawy lub nawet zapobiec jej rozwojowi poprzez wcześniejsze wykrycie zmian przednowotworowych.

Program przynosi wymierne efekty

Według danych NHS dzięki programom badań przesiewowych w ciągu ostatnich 12 miesięcy diagnozowano średnio około 100 przypadków nowotworów tygodniowo – informuje birminghammail.co.uk. Oznacza to, że tysiące osób mogły rozpocząć leczenie na etapie, gdy jest ono najbardziej skuteczne.

Szefowa organizacji Bowel Cancer UK, Genevieve Edwards, przypomina, że dla wielu osób po pięćdziesiątce będzie to pierwszy kontakt z takim badaniem. Zachęca, aby nie odkładać testu na później, ponieważ każda odesłana próbka zwiększa szansę na wczesne wykrycie choroby.

Brytyjskie władze podkreślają, że rozszerzenie programu badań na osoby we wczesnych latach po pięćdziesiątce ma pomóc wykrywać więcej nowotworów na etapie, gdy leczenie daje największe szanse na pełne wyzdrowienie. Dlatego apel jest prosty – jeśli zestaw trafi do skrzynki pocztowej, warto poświęcić kilka minut na wykonanie badania. To niewielki wysiłek, który może uratować życie.