Otyłość przed trzydziestką może prowadzić do raka. Przybieranie na wadze po dwudziestym roku życia może mieć znacznie poważniejsze konsekwencje niż tylko konieczność wymiany garderoby. Najnowsze badania szwedzkich naukowców pokazują, że dodatkowe kilogramy zdobyte już we wczesnej dorosłości mogą wielokrotnie zwiększać ryzyko zachorowania na nowotwory. Eksperci ostrzegają: nie istnieje „bezpieczny moment” na ignorowanie problemu nadwagi.
Cztery dekady obserwacji i niepokojące wnioski
Badacze z Uniwersytetu w Lund przeanalizowali dane ponad 600 tysięcy kobiet i mężczyzn, których masa ciała była regularnie monitorowana przez około 40 lat. To jedno z najbardziej kompleksowych badań tego typu, ponieważ naukowcy nie opierali się jedynie na pojedynczych pomiarach BMI, lecz śledzili zmiany wagi od 17. do 60. roku życia.
Wnioski okazały się alarmujące. Im szybciej i bardziej rosła masa ciała badanych, tym większe było ryzyko rozwoju nowotworów. Szczególnie niebezpieczna okazała się otyłość rozwijająca się przed trzydziestką.
Profesor Anton Nilsson, autor badania, podkreślił, że zarówno wysoka masa ciała we wczesnej dorosłości, jak i stopniowe tycie przez kolejne lata mają wyraźny wpływ na zdrowie. Długotrwałe narażenie organizmu na nadmiar tkanki tłuszczowej może bowiem prowadzić do zmian hormonalnych i przewlekłych stanów zapalnych sprzyjających rozwojowi raka.
Przeczytaj też: Jak rozpoznać kłamcę? Naukowcy mówią: przestań patrzeć, zacznij słuchać
Pięciokrotnie wyższe ryzyko raka wątroby
Najbardziej szokujące wyniki dotyczyły mężczyzn, którzy stali się otyli przed ukończeniem 30 lat. W tej grupie ryzyko raka wątroby było aż pięciokrotnie wyższe niż u osób, które nigdy nie cierpiały na otyłość. Odnotowano również dwukrotnie wyższe ryzyko raka trzustki i nerek oraz znacznie częstsze przypadki raka jelita grubego.
U kobiet skutki były równie dramatyczne. Otyłość przed trzydziestką wiązała się z 4,5-krotnie większym ryzykiem raka endometrium, a także znacznym wzrostem ryzyka nowotworów nerek i trzustki. Badacze zauważyli również silny związek między przybieraniem na wadze a nowotworami zależnymi od hormonów.
Otyłość staje się globalnym problemem
Eksperci przypominają, że otyłość już dziś zwiększa ryzyko co najmniej 13 rodzajów nowotworów, w tym raka piersi, jelita grubego, trzustki czy wątroby. Tymczasem liczba osób z nadwagą stale rośnie. W samej Anglii około dwie trzecie dorosłych ma nadwagę lub otyłość – pisze The Telegraph. Zdaniem specjalistów kluczowe znaczenie ma utrzymywanie prawidłowej masy ciała przez całe dorosłe życie, a nie tylko dbanie o sylwetkę w młodości.
Jak ograniczyć ryzyko?
Lekarze podkreślają, że nawet niewielkie zmiany stylu życia mogą przynieść ogromne korzyści zdrowotne. Wśród najważniejszych zaleceń wymienia się ograniczenie wysoko przetworzonej żywności, jedzenie większej ilości warzyw i produktów bogatych w błonnik, wolniejsze spożywanie posiłków oraz unikanie ciągłego podjadania.
Eksperci zwracają też uwagę, że profilaktyka otyłości nie jest wyłącznie indywidualną odpowiedzialnością. Potrzebne są również działania systemowe — łatwiejszy dostęp do zdrowej żywności, ograniczenie reklam niezdrowych produktów i edukacja zdrowotna już od najmłodszych lat.