Nowe zasady stałego pobytu w Wielkiej Brytanii – Pracują, płacą podatki i od lat układają sobie życie w Wielkiej Brytanii. Teraz wielu cudzoziemców stanie przed nowymi wymaganiami, które wydłużą im drogę do stałego pobytu. Reforma obejmie także część osób, które przyjechały na Wyspy przed ogłoszeniem zmian. Dotyczy to również wielu obywateli UE pracujących w Wielkiej Brytanii. Kluczowe stają się: rok przyjazdu na Wyspy i osiągane zarobki. Przepisy będą działały wstecz, urząd imigracyjny będzie odbierał prawa pobytu nawet tym, którzy już żyją na Wyspach, jeśli nie spełniają określonych wymogów
Nowe zasady stałego pobytu w Wielkiej Brytanii
Brytyjski rząd zdecydował o wydłużeniu standardowego okresu oczekiwania na prawo stałego pobytu, czyli Indefinite Leave to Remain (ILR), z pięciu do dziesięciu lat. Minister spraw wewnętrznych Shabana Mahmood przedstawiła ostateczne założenia reformy 2 listopada 2026 roku w Izbie Gmin. Szczegółowe przepisy będą wprowadzane w 2027 roku.
Nowy system, określany jako Earned Settlement, uzależni możliwość uzyskania stałego pobytu nie tylko od liczby lat spędzonych w Wielkiej Brytanii, ale również od zarobków, zatrudnienia, przestrzegania prawa i spełnienia wymagań integracyjnych.
Zmiany obejmą także część cudzoziemców, którzy już legalnie mieszkają i pracują na Wyspach. Dotyczy to również obywateli Polski przebywających w Wielkiej Brytanii na wizach, którzy nie korzystają z programu EU Settlement Scheme.
Po Brexicie polski paszport nie daje już automatycznie prawa do osiedlenia się i podjęcia pracy w Wielkiej Brytanii. Polacy przyjeżdżający do kraju od 1 stycznia 2021 roku zasadniczo podlegają brytyjskim przepisom wizowym, chyba że przysługuje im prawo pobytu na innej podstawie, na przykład jako uprawnionym członkom rodzin osób objętych EU Settlement Scheme.
Dla osób korzystających z wiz pracowniczych reforma oznacza dłuższą drogę do uzyskania niezależności od ograniczeń imigracyjnych. Pięć lat legalnej pracy i regularnego płacenia podatków nie wystarczy już do uzyskania ILR na standardowej ścieżce. Konieczne będzie spełnienie nowych wymagań i odpowiednio dłuższy okres pobytu.
Rząd przewidział jednak wyjątki. Osoby o wysokich zarobkach, wykwalifikowani pracownicy ochrony zdrowia i edukacji oraz niektóre inne grupy zachowają krótszą drogę do stałego pobytu. Szczególne rozwiązania przejściowe obejmą również część pracowników opieki społecznej, którzy przyjechali do Wielkiej Brytanii przed majem 2025 roku.
Kiedy Polak może stracić prawo pobytu w Wielkiej Brytanii?
Wydłużenie okresu oczekiwania na ILR oznacza, że wielu cudzoziemców będzie dłużej korzystać z pobytu czasowego. Osoby posiadające wizy pracownicze nadal będą musiały spełniać warunki swojego zezwolenia, a przed jego wygaśnięciem zadbać o przedłużenie wizy lub uzyskanie innej podstawy legalnego pobytu.
Szczególnie trudna sytuacja może spotkać pracowników, których wiza jest powiązana z konkretnym pracodawcą. Utrata pracy albo cofnięcie firmie licencji na zatrudnianie cudzoziemców może oznaczać konieczność znalezienia nowego sponsora i złożenia kolejnego wniosku wizowego.
Zgodnie z zasadami Home Office, jeśli pracodawca straci licencję sponsorską, ważność wizy pracownika przebywającego w Wielkiej Brytanii zostaje zasadniczo skrócona do 60 dni. Jeśli do jej wygaśnięcia pozostało mniej czasu, obowiązuje krótszy termin. W tym okresie pracownik musi złożyć odpowiedni wniosek o dalszy pobyt albo opuścić kraj.
Nie jest to nowa sankcja wprowadzona przez reformę. Takie zasady obowiązują już obecnie. Jednak wydłużenie drogi do ILR sprawi, że więcej osób przez dłuższy czas będzie uzależnionych od warunków wizowych.
Przeczytaj także: Wjazd do Wielkiej Brytanii od listopada 2026. Ważne zasady dla Polaków, łatwo o kosztowną pomyłkę
Brytyjski rząd zapowiedział jednocześnie dodatkowe rozwiązania dla części pracowników opieki społecznej, którzy utracili możliwość dalszej pracy z powodu nieuczciwych lub niespełniających wymagań pracodawców. Osoby spełniające określone warunki otrzymają możliwość ubiegania się o nową, pięcioletnią wizę, która pozwoli im kontynuować pracę i później starać się o stały pobyt.
Ważne: nowe zasady ILR nie oznaczają utraty settled status przez Polaków objętych EU Settlement Scheme. Program ten działa na odrębnych zasadach. Rząd potwierdził, że osoby, które już uzyskały prawo stałego pobytu, nie stracą go wskutek reformy.
Szczegółowe założenia zmian, w tym nowe okresy oczekiwania i wyjątki dla poszczególnych grup pracowników, brytyjskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przedstawiło w oficjalnym komunikacie Home Office z 2 listopada 2026 roku.
Reforma będzie wdrażana po opublikowaniu szczegółowych zmian w przepisach imigracyjnych. Samo ogłoszenie nowych zasad nie skraca ważności wiz, które zostały już wydane. Osoby planujące ubieganie się o ILR powinny sprawdzić warunki swojej ścieżki pobytowej oraz przepisy przejściowe, gdy zostaną opublikowane.