Przejdź do treści

Miliony osób dostaną testy do domu. To nowy plan NHS w walce z rakiem jelita grubego

07/03/2026 11:28 - AKTUALIZACJA 25/04/2026 11:26
Domowe testy FIT Foto: kobieta trzymająca się za brzuch

Brytyjska służba zdrowia NHS zapowiada ważną zmianę w profilaktyce raka jelita grubego – jednego z najbardziej śmiercionośnych nowotworów w Wielkiej Brytanii. Co roku diagnozuje się ok. 44 tys. przypadków, a blisko 17,5 tys. osób przegrywa walkę z chorobą. Kluczowe znaczenie ma tu test przesiewowy FIT, wykonywany samodzielnie w domu, który ma stać się bardziej czuły. Zmiany mają objąć Anglię i być w pełni wdrożone do 2028 roku.

Domowe testy FIT Foto: laboratorium

Domowe testy FIT

Test FIT (faecal immunochemical test) wykrywa krew w stolcu, która może być jednym z pierwszych sygnałów ostrzegawczych raka jelita grubego. Obecnie pacjent jest kierowany na dalszą diagnostykę, gdy w próbce wykryje się co najmniej 120 mikrogramów krwi na gram stolca. NHS England planuje obniżenie tego progu do 80 mikrogramów. Oznacza to ujednolicenie standardów z poziomem stosowanym już w Szkocji i Walii, a w praktyce ma zwiększyć szansę na wychwycenie choroby na wcześniejszym etapie.
Przeczytaj też: Domowy test śliny może wykryć wczesne objawy raka żołądka, który często jest diagnozowany zbyt późno

NHS wprowadza nowe testy wykrywania raka jelita

Według danych NHS, po pełnym wdrożeniu zmian liczba późnych diagnoz oraz zgonów z powodu raka jelita grubego może spaść o ok. 6%. Rocznie ma być wykrywanych o 600 przypadków więcej, co oznacza wzrost o 11% w porównaniu z obecnymi wynikami. Jednocześnie spodziewany jest wzrost liczby wykonywanych kolonoskopii o 35%, ponieważ więcej osób zostanie skierowanych na dokładniejsze badania. Cancer Research UK zwraca uwagę, że aż 54% zachorowań można potencjalnie ograniczyć, zmniejszając ekspozycję na czynniki ryzyka, takie jak spożycie przetworzonego mięsa, nadwaga czy alkohol.
Przeczytaj też: Brytyjczycy coraz krócej żyją w zdrowiu. Nowe dane

Badanie w domu i konkretne wyniki programu

Program FIT działa od 2019 roku i opiera się na prostym badaniu wykonywanym w domu. W sezonie 2023–2024 zestawy wysłano do niemal 7 mln osób, a 68% adresatów odesłało próbki do analizy.

Dzięki temu wykryto ponad 5 tys. nowotworów – informuje „The Guardian”, powołując się na dane programu. Od 2024 roku program obejmuje również osoby w wieku 50–53 lat, co oznacza dodatkowe 1,2 mln potencjalnych uczestników.