Płynna biopsja w Wielkiej Brytanii – W 2025 roku w Wielkiej Brytanii ruszył program pilotażowy, który może w przyszłości zmienić sposób diagnozowania nowotworów. W ramach projektu finansowanego przez NIHR (National Institute for Health and Care Research) testowany jest innowacyjny test krwi miONCO-Dx. Test, który należy do kategorii płynnej biopsji, pozwala wykryć sygnały choroby nowotworowej bez konieczności wykonywania biopsji chirurgicznej czy kolonoskopii.
Płynna biopsja w Wielkiej Brytanii
Płynna biopsja to nowoczesna metoda diagnostyczna, która polega na analizie biomarkerów nowotworowych obecnych we krwi lub innych płynach ustrojowych, zamiast pobierania fragmentu tkanki guza. W przeciwieństwie do klasycznej biopsji jest nieinwazyjna. Jest także bezpieczniejsza dla pacjenta i może być wykonywana wielokrotnie. Dzięki temu pozwala wykrywać chorobę na bardzo wczesnym etapie. Ponadto umożliwia monitorowanie jej rozwoju lub ocenę skuteczności leczenia.
Do kategorii płynnych biopsji zalicza się także test miONCO-Dx, opracowany przez brytyjską firmę biotechnologiczną Xgenera we współpracy z Uniwersytetem w Southampton. Badanie analizuje obecność mikroRNA w próbce krwi — wystarczy zaledwie 10–15 kropli. Zmiany w profilu mikroRNA mogą wskazywać na rozwój nowotworu oraz sugerować jego lokalizację w organizmie. Wstępne dane, na których oparto uruchomienie pilotażu, wskazywały, że test może wykrywać 12 najczęstszych typów nowotworów z bardzo wysoką skutecznością, przekraczającą 99 procent. Są to nowotwory: płuc, piersi, prostaty, trzustki, jelita grubego, jajników, wątroby, mózgu, przełyku, pęcherza moczowego, kości i tkanek miękkich (mięsak) oraz żołądka.
Przeczytaj także: Domowy test śliny może wykryć wczesne objawy raka żołądka, który często jest diagnozowany zbyt późno
Test nie jest jeszcze powszechnie dostępny w ramach NHS. Nadal pozostaje elementem badania klinicznego, w ramach którego analizowanych jest 8000 próbek krwi od pacjentów z różnymi typami nowotworów oraz od osób zdrowych. Celem jest sprawdzenie skuteczności, bezpieczeństwa i opłacalności testu w realnych warunkach brytyjskiej służby zdrowia.
Ile kosztuje test i kiedy trafi do pacjentów?
Szacunkowy koszt testu miONCO-Dx to od 120 do 300 funtów — znacznie mniej niż tradycyjne metody diagnostyczne. Brytyjski rząd we współpracy z NIHR przeznaczył na rozwój i walidację kliniczną testu 2,4 mln funtów.
Firma Xgenera zapowiada, że jej celem jest udostępnienie taniego i dostępnego testu do połowy 2027 roku. Z kolei prof. Paul Skipp z Uniwersytetu w Southampton ocenia szerzej, że pełne wdrożenie testu w NHS może zająć od pięciu do siedmiu lat od momentu ogłoszenia finansowania.
Przeczytaj także: Zmarł na raka w wieku 21 lat w ciągu trzech miesięcy od diagnozy. Matka: Nie ignorujcie tych objawów
Krok w stronę badań przesiewowych
Minister zdrowia Wes Streeting określił miONCO-Dx jako rozwiązanie o „potencjale nowatorskim w skali światowej„. Jeśli trwające badania potwierdzą wcześniejsze założenia, test mógłby w przyszłości skrócić czas potrzebny do postawienia diagnozy, ograniczyć liczbę niepotrzebnych badań inwazyjnych i stać się elementem nowej strategii wczesnego wykrywania nowotworów.
Równolegle NHS buduje platformę badawczą opartą na sztucznej inteligencji o wartości 6 mln funtów, która ma umożliwić szpitalom szybsze włączanie się w badania kliniczne z użyciem AI w diagnostyce przesiewowej.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu. Bądź na bieżąco z wiadomościami z Wielkiej Brytanii i ze świata. Śledź nas na Facebooku.