Miliony osób pobierających świadczenia socjalne i dodatki emerytalne w Wielkiej Brytanii muszą przygotować się na nowe zasady kontroli. Department for Work and Pensions (DWP) uzyskał dodatkowe uprawnienia, które pozwalają na sprawdzanie informacji dotyczących rachunków bankowych osób otrzymujących wybrane świadczenia. Celem jest wykrywanie nieprawidłowych wypłat, nadpłat oraz przypadków ukrywania oszczędności. Nowe przepisy budzą jednak kontrowersje, szczególnie wśród osób obawiających się nadmiernej ingerencji państwa w prywatność finansową.
DWP zyskało nowe uprawnienia do kontroli kont bankowych
Zmiany wynikają z ustawy Public Authorities (Fraud, Error and Recovery) Act, której celem jest ograniczenie nadużyć związanych z pobieraniem świadczeń oraz zmniejszenie liczby błędnych wypłat.
Nowe rozwiązania przewidują, że banki i inne instytucje finansowe będą zobowiązane do sprawdzania określonych informacji dotyczących rachunków, na które wpływają świadczenia wypłacane przez DWP. Jeśli pojawią się dane wskazujące na możliwe niespełnianie warunków uprawniających do otrzymywania pieniędzy, instytucje będą musiały przekazać odpowiednie informacje urzędnikom. Na początkowym etapie nowe kontrole obejmą trzy rodzaje świadczeń:
- Universal Credit – podstawowe świadczenie dla osób o niskich dochodach i bezrobotnych;
- Pension Credit – dodatek dla emerytów o niskich dochodach;
- Employment and Support Allowance (ESA) – świadczenie dla osób, których choroba lub niepełnosprawność ogranicza możliwość podjęcia pracy.
W przyszłości lista może zostać rozszerzona, ale będzie to wymagało zgody parlamentu. Istotne jest również to, że nowe uprawnienia nie obejmują State Pension, czyli podstawowej brytyjskiej emerytury państwowej. Nie można jej również dodać do listy świadczeń objętych kontrolą na podstawie tych przepisów.
Przeczytaj też: Dzwonią i podają się za policjantów. Nowe oszustwo w Wielkiej Brytanii przeraża mieszkańców
Czy DWP będzie widzieć wszystkie wydatki i transakcje?
To jedna z najważniejszych kwestii, która budzi obawy wśród beneficjentów. Nowe przepisy nie oznaczają jednak, że urzędnicy otrzymają swobodny dostęp do pełnych wyciągów bankowych i będą mogli przeglądać wszystkie zakupy dokonywane przez świadczeniobiorców. Zakres przekazywanych danych ma być ograniczony. Banki będą mogły udostępniać informacje dotyczące między innymi:
- numeru rachunku i kodu sort code;
- danych właściciela konta, w tym imienia, nazwiska i daty urodzenia;
- informacji wskazujących, czy rachunek spełnia określone kryteria kontroli.
Nie będą natomiast przekazywać szczegółowej historii transakcji, informacji o poszczególnych zakupach czy pełnych wyciągów bankowych. Za udostępnienie informacji wykraczających poza dozwolony zakres instytucje finansowe mogą ponieść konsekwencje. DWP podkreśla również, że samo wskazanie rachunku przez system kontroli nie oznacza podejrzenia popełnienia przestępstwa.
Oszczędności powyżej 16 tys. funtów mogą oznaczać utratę Universal Credit
Jednym z głównych powodów wprowadzenia nowych kontroli jest wykrywanie przypadków, w których osoby pobierają świadczenia, mimo że nie spełniają już wszystkich wymaganych kryteriów. Dotyczy to szczególnie Universal Credit. W przypadku tego świadczenia obowiązuje limit kapitału wynoszący 16 tys. funtów. Osoby posiadające oszczędności przekraczające tę kwotę zasadniczo nie kwalifikują się do otrzymywania Universal Credit, z uwzględnieniem określonych wyjątków przewidzianych w przepisach.
Nowe uprawnienia mają pomóc w identyfikowaniu sytuacji, w których beneficjenci nie zgłaszają wzrostu swoich oszczędności lub innych zmian mogących wpłynąć na prawo do świadczenia. Nie oznacza to jednak, że każda osoba posiadająca większą kwotę na koncie automatycznie zostanie uznana za oszusta. Kontrola ma jedynie wskazać przypadki wymagające dodatkowego sprawdzenia.
Czy świadczenie może zostać odebrane automatycznie?
DWP zapewnia, że nowe kontrole nie będą prowadzić do automatycznego odbierania pieniędzy. Jeżeli informacje przekazane przez bank wskażą na możliwą nieprawidłowość, sprawą zajmą się urzędnicy, którzy będą mogli przeprowadzić dalsze postępowanie wyjaśniające. Każda decyzja mogąca wpłynąć na wysokość świadczenia lub prawo do jego otrzymywania będzie podejmowana z udziałem człowieka, a nie wyłącznie przez sztuczną inteligencję.
Resort zapowiada stopniowe wdrażanie nowych rozwiązań w ramach programu testowego. Ma to pozwolić na sprawdzenie procedur i ograniczenie ryzyka błędów. Według szacunków DWP, po pełnym wdrożeniu nowych uprawnień system może pomóc w wykrywaniu od 50 tys. do 100 tys. przypadków nadpłat świadczeń rocznie.
Przeczytaj też: DWP potwierdza kolejną zmianę wieku emerytalnego. Miliony osób będą musiały poczekać na emeryturę
Zmiany dotyczą milionów osób pobierających świadczenia
Nowe przepisy są częścią szerszej strategii brytyjskiego rządu, który chce ograniczyć straty wynikające z błędów i nadużyć w systemie świadczeń socjalnych.
Dla osób pobierających Universal Credit, Pension Credit czy Employment and Support Allowance oznacza to większą kontrolę nad tym, czy nadal spełniają warunki uprawniające do otrzymywania pieniędzy – piszą brytyjskie media.
Jednocześnie DWP zapewnia, że nowe rozwiązania nie dają urzędnikom nieograniczonego dostępu do prywatnych finansów. Kontrole mają opierać się na konkretnych kryteriach, a samo pojawienie się rachunku w systemie weryfikacji nie będzie oznaczało automatycznego wszczęcia postępowania przeciwko jego właścicielowi.