Przez lata osoby z rudymi włosami często musiały mierzyć się z żartami czy stereotypami. Tymczasem najnowsze badania pokazują coś zupełnie innego – z perspektywy ewolucji mogą być prawdziwymi „zwycięzcami”. Naukowcy odkryli, że gen odpowiedzialny za rude włosy w Europie był wzmacniany przez dobór naturalny przez ponad 10 tysięcy lat. To oznacza, że ta cecha nie tylko przetrwała przypadkiem, ale mogła dawać realną przewagę naszym przodkom.
Badanie na ogromną skalę
Aby dojść do takich wniosków, naukowcy przeanalizowali DNA niemal 16 tysięcy dawnych ludzi oraz ponad 6 tysięcy współczesnych osób. Dzięki temu mogli prześledzić, jak zmieniały się geny na przestrzeni tysięcy lat. Wyniki były zaskakujące – zidentyfikowano aż 479 wariantów genów, które były „faworyzowane” przez ewolucję. Oprócz rudych włosów i jasnej skóry dotyczyło to także genów związanych m.in. z mniejszym ryzykiem cukrzycy czy chorób stawów.
Osoby o rudych włosach mają silniejsze geny
Najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie wiąże się ze światłem słonecznym. Osoby o jasnej skórze i rudych włosach łatwiej produkują witaminę D, która jest niezbędna dla zdrowia kości i odporności. W północnej Europie, gdzie słońca jest mniej, mogło to mieć ogromne znaczenie dla przeżycia. Szczególnie po przejściu ludzi na rolnictwo, gdy dieta zawierała mniej naturalnych źródeł tej witaminy.
Co ciekawe, niektóre geny, które się rozpowszechniły, nie wydają się jednoznacznie korzystne. Na przykład wariant zwiększający ryzyko celiakii pojawił się około 4 tysięcy lat temu i do dziś jest coraz częstszy. Podobnie było z genem związanym z większym ryzykiem gruźlicy – najpierw się upowszechnił, a później zaczął zanikać. Naukowcy podejrzewają, że takie geny mogły kiedyś pomagać w walce z innymi chorobami.
Przeczytaj też: 3 „antyspołeczne” nawyki, które mogą świadczyć o wysokiej inteligencji
Świat się zmienia – geny też
Badanie pokazuje również, że niektóre cechy, które kiedyś pomagały przetrwać, dziś mogą być mniej korzystne. Przykładem są geny sprzyjające magazynowaniu tłuszczu. W czasach niedoboru jedzenia były ogromną zaletą, ale w świecie stałego dostępu do żywności przestały być tak potrzebne. Najważniejszy wniosek jest prosty: ewolucja człowieka nadal trwa. Nie jesteśmy „skończonym projektem”, a nasze geny wciąż się zmieniają, reagując na środowisko i styl życia – pisze The Guardian.
A rude włosy? Okazuje się, że to nie tylko kwestia wyglądu – to ślad długiej historii przystosowania, która mogła pomóc naszym przodkom przetrwać w trudnych warunkach.