W wielu krajach Europy trwa dyskusja o bezpieczeństwie produktów powstających z niepasteryzowanego mleka. Dla jednych to element kulinarnej tradycji, dla innych potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Spór szczególnie nasilił się po tym, jak w części państw wprowadzono bardzo restrykcyjne przepisy dotyczące sprzedaży takich produktów. Czy podobne decyzje mogą pojawić się także w innych krajach Europy?
Dlaczego w niektórych krajach ogranicza się sprzedaż surowego mleka?
Temat surowego mleka i produktów powstających bez procesu pasteryzacji budzi duże emocje wśród ekspertów zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Władze sanitarne w wielu państwach wskazują, że brak obróbki termicznej może sprzyjać obecności niebezpiecznych bakterii. Jak podaje portal Rynek Zdrowia, w Szkocji sprzedaż surowego mleka przeznaczonego do bezpośredniego spożycia została całkowicie zakazana już w 1983 roku. Decyzja była odpowiedzią na przypadki zatruć pokarmowych, które wiązano z drobnoustrojami obecnymi w niepasteryzowanych produktach mlecznych.
Najczęściej wskazuje się na bakterie takie jak Salmonella, Escherichia coli czy Listeria monocytogenes. Mogą one powodować poważne infekcje układu pokarmowego, a w skrajnych przypadkach także powikłania neurologiczne lub sepsę. Najbardziej narażone na ciężki przebieg choroby są dzieci, osoby starsze oraz osoby z osłabionym układem odpornościowym.
Z tego powodu część państw Europy Zachodniej przyjęła strategię maksymalnego ograniczania ryzyka. W niektórych krajach sprzedaż takich produktów jest zakazana, w innych dopuszczona tylko w bardzo ograniczonej formie.
Przeczytaj także: Matka wyrzuciła stare zabawki z bateriami w środku. Gdy przyszła kara, rozpłakała się do telefonu
Uwielbiany przysmak z Podhala pod lupą
Szczególnym przykładem produktu powstającego z niepasteryzowanego mleka jest oscypek, jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich serów regionalnych. Ten tradycyjny ser owczy od pokoleń wytwarzany jest przez baców na terenach Podhala i w rejonie Tatr.
Produkcja oscypka opiera się na świeżym mleku owczym, które po podgrzaniu łączy się z podpuszczką. Następnie powstałą masę formuje się w charakterystyczne wrzecionowate kształty przy użyciu drewnianych form. Kolejnym etapem jest kilkudniowe dojrzewanie oraz wędzenie w dymie drzewnym, które nadaje serowi jego charakterystyczny aromat i sprężystą strukturę.
Warto podkreślić, że oscypek posiada unijny certyfikat Chronionej Nazwy Pochodzenia. Oznacza to, że autentyczny produkt może być wytwarzany wyłącznie w określonych regionach Polski i według tradycyjnej receptury. Dopuszcza się również dodatek mleka krowiego, jednak jego udział nie może przekroczyć 40 procent. Dzięki temu ser stał się nie tylko symbolem góralskiej kuchni, ale również ważnym elementem dziedzictwa kulinarnego regionu.
Surowe mleko w Polsce. Inne podejście niż w części Europy
Polskie przepisy dotyczące surowego mleka są znacznie mniej restrykcyjne niż w niektórych krajach Europy Zachodniej. Produkty wytwarzane bez pasteryzacji mogą być sprzedawane, o ile producent spełnia wymagania sanitarne określone w przepisach krajowych oraz unijnych.
W praktyce oznacza to, że niepasteryzowane mleko można kupić między innymi w specjalnych automatach ustawionych przy gospodarstwach rolnych. Dużą popularnością cieszą się również tradycyjne sery z mleka surowego, które są sprzedawane na lokalnych targach czy w sklepach regionalnych.
Eksperci podkreślają, że różnice między państwami wynikają przede wszystkim z odmiennych priorytetów. W wielu krajach zachodnich dominuje podejście skoncentrowane na maksymalnym ograniczeniu ryzyka zdrowotnego. W Polsce większy nacisk kładzie się także na ochronę tradycyjnych metod produkcji żywności oraz regionalnych produktów o wielowiekowej historii.