Nowe zasady wjazdu do UE – Od 10 kwietnia 2026 roku obywatele Wielkiej Brytanii – w tym Polacy posiadający brytyjskie obywatelstwo – muszą liczyć się ze zmianami przy wjeździe do Unii Europejskiej. Nowy system kontroli granicznych EES oznacza dłuższe kolejki na lotniskach, cyfrową rejestrację danych biometrycznych i koniec z pieczątkami w paszportach. Organizacje lotnicze ostrzegają: czas oczekiwania może wydłużyć się nawet o dwie godziny. Nowy system obejmuje wjazdy na krótki pobyt w UE.
Nowe zasady wjazdu do UE – nowe system kontroli granicznych
Wielu Polaków od lat mieszkających w Wielkiej Brytanii posiada podwójne obywatelstwo i na co dzień podróżuje na brytyjskim paszporcie. Dotychczas oznaczało to jedynie pieczątkę w dokumencie. Od 10 kwietnia zasady się zmieniają – kto wjeżdża do strefy Schengen na paszporcie brytyjskim, przechodzi przez nowy system kontroli.
W praktyce oznacza to, że Polak podróżujący do Polski czy innego kraju UE na brytyjskim paszporcie musi liczyć się z dłuższą odprawą, rejestracją danych biometrycznych i kolejkami, których wcześniej nie było. Warto o tym pamiętać, zwłaszcza planując podróż w sezonie wakacyjnym.
Rada: Kto posiada także ważny polski paszport lub dowód osobisty, może z nich skorzystać przy wjeździe do strefy Schengen – wówczas nowe procedury go nie obejmują.
Czym jest system EES?
Entry/Exit System (EES) to nowy europejski system cyfrowej rejestracji wjazdów i wyjazdów. Zastępuje tradycyjne pieczątki w paszportach elektroniczną bazą danych. Przy każdym przekroczeniu granicy służby rejestrują dane z dokumentu podróży, zdjęcie twarzy i odciski palców. System obejmuje wjazd do 29 krajów europejskich.
Jego główne zadanie? Monitorowanie krótkich pobytów (do 90 dni w ciągu 180 dni) i szybsze wykrywanie osób, które przekraczają dozwolony czas pobytu lub posługują się nieprawidłowymi dokumentami.
Kogo dotyczą nowe przepisy?
System EES obejmuje wszystkich obywateli państw spoza Unii Europejskiej i strefy Schengen – nie tylko Brytyjczyków. Nowe procedury dotyczą również obywateli Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii, Brazylii, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Izraela, Korei Południowej i wielu innych krajów. Chodzi o osoby, które przyjeżdżają do Europy turystycznie lub służbowo i nie potrzebują wizy na krótki pobyt.
Co ważne – system nie dotyczy obywateli państw UE i strefy Schengen, którzy podróżują na paszportach lub dowodach osobistych swoich krajów.
Przeczytaj także: Wielka Brytania wprowadziła zmiany w ETA. Nowe przepisy od 8 kwietnia
Koniec pieczątek – co zamiast nich?
Zamiast pieczątki w paszporcie wszystkie dane trafiają do centralnej bazy. Komisja Europejska informuje, że dzięki systemowi odmówiono już wjazdu ponad 24 tysiącom osób – między innymi z powodu nieprawidłowych dokumentów lub wątpliwości co do celu podróży.
Dane przechowywane są przez trzy lata, co ma przyspieszyć kontrolę przy kolejnych podróżach.
Dłuższe kolejki na lotniskach
Organizacje lotnicze ostrzegają przed utrudnieniami, szczególnie w pierwszych tygodniach działania systemu. Czas oczekiwania na lotniskach może wydłużyć się nawet o dwie godziny.
Eksperci zalecają, by pojawiać się na lotnisku co najmniej 1,5–2 godziny wcześniej niż dotychczas – zwłaszcza w okresie wakacyjnym, gdy natężenie ruchu jest największe.
Paszport biometryczny ułatwia kontrolę
Paszport biometryczny nie jest obowiązkowy, ale znacznie przyspiesza odprawę – umożliwia korzystanie z automatycznych bramek. Kto nie posiada takiego dokumentu, przechodzi kontrolę przy stanowisku z funkcjonariuszem.
Dla chętnych dostępna jest także unijna aplikacja „Travel to Europe”, która pozwala wcześniej przesłać dane i zdjęcie. Nie zastępuje ona kontroli granicznej, ale może skrócić czas odprawy.
Przeczytaj także: Całkowity zakaz przewozu mięsa i nabiału do UK. Wzmożone kontrole na lotniskach, kary do 5000 GBP
Co dalej? System ETIAS jeszcze w 2026 roku
EES to dopiero pierwszy element nowej europejskiej architektury granicznej. W ostatnim kwartale 2026 roku Unia Europejska planuje uruchomienie systemu ETIAS – płatnego zezwolenia na wjazd dla podróżnych z krajów, które obecnie nie potrzebują wizy. Nowe przepisy obejmą obywateli ponad 50 państw, w tym Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych i Kanady.
Przed podróżą trzeba będzie złożyć elektroniczny wniosek o zgodę na wjazd. W niektórych przypadkach może ona zostać odrzucona – na przykład ze względów bezpieczeństwa. Podobne systemy funkcjonują już w Stanach Zjednoczonych (ESTA) i Wielkiej Brytanii (ETA).