Brytyjski urząd skarbowy zmienia system kar podatkowych. HMRC rezygnuje z dotychczasowych automatycznych kar finansowych za spóźnione zeznania podatkowe i wprowadza nowy system kar oparty na punktach. Zmiana obejmie osoby składające Self Assessment oraz podatników objętych programem Making Tax Digital — w tym samozatrudnionych i wynajmujących nieruchomości.
HMRC likwiduje automatyczne mandaty w wysokości 100 funtów. Nowy system kar ma być mniej dotkliwy dla osób, które popełniają jednorazowe błędy. Krytycy ostrzegają jednak, że dla wielu gospodarstw domowych oznacza on w rzeczywistości nowe obowiązki, stres i większe ryzyko surowych sankcji w przyszłości.
Brytyjski urząd skarbowy zmienia system kar podatkowych
Do tej pory podatnicy, którzy spóźnili się z rozliczeniem Self Assessment, automatycznie otrzymywali mandat w wysokości £100, nawet jeśli opóźnienie było niewielkie.
HMRC zdecydowało się zlikwidować ten model i zastąpić go systemem punktowym:
- zamiast natychmiastowej kary pieniężnej podatnik otrzyma punkt karny,
- dopiero po osiągnięciu określonego limitu punktów zostanie nałożona kara £200,
- celem systemu jest karanie osób regularnie ignorujących obowiązki, a nie tych, którzy popełnią jednorazowy błąd.
Nowy system zostanie wprowadzony najpierw pilotażowo dla 100 podatników uczestniczących w testach programu Making Tax Digital, a następnie rozszerzony na wszystkich składających deklaracje podatkowe.
Przeczytaj także: Kluczowe zmiany w podatkach i finansach osobistych w Wielkiej Brytanii w 2026 roku
Eksperci: nowy system jest bardziej sprawieliwy, ale bardziej wymagający
Liam Coulter, dyrektor podatkowy w firmie Wilson Nesbitt, ocenia, że zmiana może być korzystna dla podatników działających w dobrej wierze. Według niego system punktowy lepiej odróżnia osoby notorycznie ignorujące obowiązki od tych, którzy popełniają sporadyczne błędy, zamiast automatycznie karać wszystkich tak samo.
Jednocześnie zwraca uwagę, że nadchodzące zmiany w systemie Making Tax Digital oznaczają większe obciążenie administracyjne dla samozatrudnionych oraz landlordów.
Making Tax Digital od 2026 roku. Więcej obowiązków i raportów
Od 6 kwietnia 2026 roku Making Tax Digital for Income Tax stanie się obowiązkowy dla wielu osób pracujących na własny rachunek oraz wynajmujących nieruchomości. Nowy system oznacza:
- obowiązek korzystania z cyfrowego oprogramowania księgowego,
- składanie raportów co kwartał, zamiast jednej deklaracji rocznej,
- większą odpowiedzialność za terminowość i poprawność danych,
- konieczność nauki nowych narzędzi technologicznych.
Eksperci ostrzegają, że dla wielu podatników — zwłaszcza starszych i mniej obeznanych z technologią — będzie to duża trudność i źródło dodatkowego stresu.
HMRC zapowiada okres ulgowy dla spóźnionych deklaracji
W odpowiedzi na obawy podatników HMRC potwierdziło, że w pierwszym roku działania Making Tax Digital będzie obowiązywał okres ulgowy. Oznacza to, że:
- pierwsze spóźnienia nie będą od razu karane finansowo,
- podatnicy otrzymają czas na naukę nowych zasad i systemów,
- celem ma być edukacja, a nie natychmiastowe karanie.
Kogo obejmą nowe zasady? Progi dochodowe Making Tax Digital
Obowiązek korzystania z Making Tax Digital będzie zależał od rocznego dochodu kwalifikowanego. Nowe progi dochodowe w Wielkiej Brytanii.
- ponad £50 000 (rok podatkowy 2024–2025) → obowiązek od 6 kwietnia 2026,
- ponad £30 000 (rok podatkowy 2025–2026) → obowiązek od 6 kwietnia 2027,
- ponad £20 000 (rok podatkowy 2026–2027) → rząd planuje dalsze obniżenie progu po zmianach legislacyjnych.
Oznacza to, że w kolejnych latach system obejmie coraz większą grupę podatników, w tym osoby o umiarkowanych dochodach.
HMRC: celem jest mniej kar, a nie więcej mandatów
Rzecznik HMRC, cytowany przez birminghammail.co.uk, zapewnia, że celem reformy jest pomoc podatnikom w prawidłowym rozliczaniu podatków, a nie zwiększanie liczby kar. Urząd podkreśla, że nowy system punktowy ma uderzać wyłącznie w osoby uporczywie łamiące przepisy, podczas gdy podatnicy, którzy sporadycznie spóźnią się z deklaracją, nie będą od razu obciążani grzywną. Priorytetem ma być ograniczanie błędów i edukacja, a nie ich automatyczne karanie. Według HMRC nowy model będzie bardziej proporcjonalny, przewidywalny i mniej stresujący niż dotychczasowy system natychmiastowych mandatów.