Problem tysięcy powracających emigrantów. Powrót do Polski po latach pracy za granicą często kojarzy się ze spokojem i nowym początkiem. Wiele osób liczy, że wreszcie będzie mogło cieszyć się oszczędnościami odkładanymi przez długi czas. Rzeczywistość bywa jednak bardziej skomplikowana – szczególnie gdy pojawiają się kwestie podatkowe. Przekonała się o tym kobieta wracająca z Irlandii, którą po latach pracy za granicą zaskoczyło pismo z Urzędu Skarbowego.
Irlandzki system emerytalny
W czasie pracy w Irlandii kobieta korzystała z rozwiązania znanego jako Personal Retirement Savings Account (PRSA). To dobrowolny sposób oszczędzania na emeryturę, w ramach którego odkładasz środki i możesz je inwestować, budując prywatny kapitał na przyszłość. Tego typu mechanizmy są popularne w wielu krajach, bo mają uzupełniać podstawowe świadczenia.
W irlandzkich zasadach od lat funkcjonuje czytelna reguła: po ukończeniu 60. roku życia można jednorazowo wypłacić 25 proc. zgromadzonego kapitału bez konieczności płacenia podatku. Dla tamtejszych urzędów jest to standardowa praktyka, która z perspektywy oszczędzającego wygląda po prostu jak przewidywalna zachęta do gromadzenia środków.
Podatek od zagranicznej emerytury
Kłopot zaczął się dopiero w momencie, gdy kobieta wróciła do Polski i przeniosła tutaj swoją rezydencję podatkową. Chcąc rozliczyć się poprawnie, uwzględniła otrzymane środki w rocznym zeznaniu PIT i wystąpiła do Krajowej Informacji Skarbowej o indywidualną interpretację. Odpowiedź okazała się dla niej niekorzystna, ponieważ urząd uznał, że PRSA nie jest systemem emerytalnym w rozumieniu polskich przepisów.
W praktyce oznaczało to, że irlandzkie konto PRSA nie zostało potraktowane jak krajowe formy zabezpieczenia emerytalnego, takie jak ZUS, IKE, IKZE czy pracowniczy program emerytalny. Skarbówka zakwalifikowała wypłatę z PRSA jako zwykły dochód, który podlega opodatkowaniu na zasadach obowiązujących w Polsce. To, że w Irlandii taka wypłata może być zwolniona z podatku, nie zmieniło oceny polskich organów. O sprawie informowała również Wirtualna Polska, powołując się na rozstrzygnięcie zawarte w interpretacji podatkowej.
Przeczytaj też: Brytyjska emerytura za granicą bez podwyżki. Kogo dotyczy problem „zamrożonych” świadczeń
Problem tysięcy powracających emigrantów
Ta historia pokazuje szerszy problem, z jakim mogą zetknąć się osoby wracające do kraju po latach pracy za granicą. Nawet jeśli w państwie, w którym pracowałeś, zasady wypłaty środków są proste i korzystne, po zmianie miejsca rozliczania podatków sytuacja może wyglądać inaczej. Szczególnie wtedy, gdy zagraniczne rozwiązanie nie wpisuje się w polskie definicje systemów emerytalnych.
W polskich przepisach istnieje tzw. ulga na powrót, która przez cztery lata pozwala zwolnić z PIT część dochodów. Nie obejmuje ona jednak wprost zagranicznych systemów emerytalnych ani planów oszczędnościowych. W efekcie ryzyko nieoczekiwanych zobowiązań podatkowych pozostaje realne, zwłaszcza gdy przenosisz rezydencję podatkową do Polski i zaczynasz rozliczać tutaj swoje dochody.