Kto jest mądrzejszy: pies czy kot? To pytanie od lat rozpala właścicieli zwierząt i dzieli domowe rozmowy na dwa obozy. W powszechnej opinii częściej wygrywają psy, bo szybciej uczą się komend, chętniej współpracują i łatwiej je „ułożyć”. Tyle że gdy do dyskusji wkraczają badania naukowe, wszystko przestaje być takie proste. Różnice istnieją, ale odpowiedź nie jest oczywista i potrafi zaskoczyć.
Czy pies jest mądrzejszy od kota?
Dane przytaczane m.in. przez National Geographic sugerują, że psy mają przewagę w jednym kluczowym obszarze, który często uznaje się za fundament „mądrości”. Chodzi o liczbę neuronów w korze mózgowej, czyli części mózgu odpowiadającej m.in. za przetwarzanie informacji, podejmowanie decyzji i rozwiązywanie problemów.
W analizach wskazywano, że w korze mózgowej psa znajduje się około 500 milionów neuronów, podczas gdy u kota jest to mniej więcej 250 milionów – czyli około dwa razy mniej. Dla porównania, u człowieka liczba neuronów w tej części mózgu może sięgać nawet kilkunastu miliardów. Brzmi jak mocny argument na korzyść psów, ale to dopiero początek i tu właśnie sprawa robi się bardziej skomplikowana.
Inteligencja to nie tylko liczby w mózgu
Większa liczba neuronów nie oznacza automatycznie, że jedno zwierzę jest „lepsze” od drugiego. Badacze podkreślają, że inteligencja ma wiele wymiarów i różne gatunki mogą być „mądre” w różnych dziedzinach. To, co dla człowieka wygląda jak spryt, wcale nie musi oznaczać tego samego mechanizmu u psa czy kota.
Psy zwykle bardzo dobrze wypadają w tzw. inteligencji społecznej. Gdy napotykają przeszkodę, na przykład nie potrafią otworzyć pojemnika z jedzeniem, częściej próbują wciągnąć człowieka do „współpracy”: szukają kontaktu wzrokowego, sygnalizują problem i proszą o pomoc. Koty z kolei zwykle dłużej próbują poradzić sobie same, co część naukowców interpretuje bardziej jako niezależność niż brak zdolności poznawczych.
Liczenie, słowa i (nie)rozpoznawanie w lustrze
Wbrew stereotypom zarówno psy, jak i koty potrafią rozróżniać ilości, choć w praktyce robią to w różny sposób. Psy potrafią reagować, gdy „nie zgadza się” obiecana liczba smakołyków, natomiast koty potrafią trafnie ocenić, gdzie jedzenia jest więcej. To pokazuje, że oba gatunki mają swoje kompetencje, tylko nie zawsze da się je porównać wprost.
Zwierzęta te potrafią też rozpoznawać pewną liczbę słów, choć nie należy tego mylić z rozumieniem języka w ludzkim sensie. Ciekawostką pozostaje fakt, że ani psy, ani koty nie rozpoznają siebie w lustrze. Nie musi to jednak oznaczać braku samoświadomości, bo te gatunki identyfikują siebie przede wszystkim poprzez zapach, co lepiej pasuje do ich biologii.
Przeczytaj też: Ozempic dla zwierząt: Nadchodzą zastrzyki odchudzające dla kotów i psów
Dlaczego nie da się wskazać jednego zwycięzcy?
Eksperci zwracają uwagę, że porównywanie inteligencji zwierząt między sobą – a tym bardziej z ludźmi – często mija się z celem. Psy i koty ewoluowały tak, aby radzić sobie z innymi wyzwaniami: psy rozwinęły umiejętność współpracy z człowiekiem, a koty dopracowały strategie samodzielnego polowania i orientacji w terenie.
Do tego dochodzi praktyczny problem badań: koty są testowane znacznie rzadziej, co utrudnia wyciąganie ostatecznych wniosków i może zniekształcać porównania – zwraca uwagę g.pl. W efekcie zamiast pytać, kto „wygrywa”, sensowniej jest zastanowić się, w czym dane zwierzę jest najlepsze, bo odpowiednia opieka, stymulacja i trening potrafią wydobyć potencjał zarówno z psa, jak i z kota.